Theo thống kê của bệnh viện, trong thời gian từ 12/3/2025 đến 06/3/2026, Khoa Xét nghiệm – CĐHA & TDCN đã thực hiện 2.487 lượt xét nghiệm ELISA phát hiện ký sinh trùng cho người bệnh đến khám và điều trị.
Kết quả ghi nhận 994 trường hợp dương tính, chiếm khoảng 40% tổng số mẫu xét nghiệm. Đây là số liệu ghi nhận trên nhóm người bệnh có chỉ định xét nghiệm, cho thấy nhiễm ký sinh trùng vẫn là vấn đề sức khỏe cần được quan tâm trong công tác khám và điều trị.
Một số ký sinh trùng ghi nhận tỷ lệ dương tính cao
Kết quả xét nghiệm cho thấy một số loại ký sinh trùng có tỷ lệ dương tính khá cao trong số các mẫu được chỉ định xét nghiệm, bao gồm:
🔴 Toxocara (giun đũa chó, mèo)
- 670 mẫu xét nghiệm
- 350 trường hợp dương tính (52,24%)
Đây là ký sinh trùng có thể lây sang người khi tiếp xúc với đất, thực phẩm hoặc chó, mèo mang mầm bệnh. Ấu trùng sau khi xâm nhập vào cơ thể có thể di chuyển đến nhiều cơ quan khác nhau.
🔴 Echinococcus granulosus (sán dây chó)
- 348 mẫu xét nghiệm
- 184 trường hợp dương tính (52,87%)
Ký sinh trùng này có thể gây bệnh nang sán tại gan, phổi hoặc các cơ quan khác nếu ấu trùng phát triển trong cơ thể người.
🔴 Strongyloides stercoralis (giun lươn)
- 493 mẫu xét nghiệm
- 242 trường hợp dương tính (49,09%)
Giun lươn có khả năng xâm nhập qua da khi tiếp xúc với đất nhiễm ấu trùng, có thể tồn tại trong cơ thể trong thời gian dài nếu không được phát hiện và điều trị.
🔴 Fasciola (sán lá gan lớn)
- 334 mẫu xét nghiệm
- 161 trường hợp dương tính (48,20%)
Nhiễm sán lá gan lớn thường liên quan đến việc sử dụng rau thủy sinh hoặc thực phẩm chưa được nấu chín kỹ.
Ngoài các ký sinh trùng nêu trên, xét nghiệm cũng ghi nhận một số tác nhân khác như:
- Cysticercus cellulosae (ấu trùng sán lợn): 14,09%
- Schistosoma spp. (sán máng): 11,11%
- Clonorchis/Opisthorchis (sán lá gan nhỏ): 1,77%
- Paragonimus (sán lá phổi): 28,57%
📌 Ghi chú: Các tỷ lệ dương tính nêu trên được tính trên số mẫu xét nghiệm ở nhóm người bệnh có chỉ định xét nghiệm, không đại diện cho tỷ lệ nhiễm trong cộng đồng.
Nhiễm ký sinh trùng có thể không có biểu hiện rõ ràng
Theo các bác sĩ, nhiều trường hợp nhiễm ký sinh trùng không có triệu chứng điển hình hoặc dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác. Một số dấu hiệu có thể gặp gồm:
- Ngứa da kéo dài, nổi mề đay
- Dị ứng tái phát nhiều lần
- Đau bụng, rối loạn tiêu hóa
- Mệt mỏi kéo dài
- Tăng bạch cầu ái toan trong xét nghiệm máu
Trong một số trường hợp, ký sinh trùng có thể xâm nhập và gây tổn thương tại gan, phổi, mắt hoặc hệ thần kinh, ảnh hưởng đến sức khỏe nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Khuyến cáo phòng bệnh
Các bác sĩ khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa nhiễm ký sinh trùng:
• Ăn chín, uống sôi, hạn chế sử dụng thực phẩm tái, sống hoặc chưa được nấu chín kỹ.
• Rửa sạch rau, thực phẩm dưới vòi nước sạch trước khi chế biến; hạn chế ăn rau sống không bảo đảm vệ sinh, đặc biệt là các loại rau thủy sinh.
• Sử dụng nguồn nước sạch trong sinh hoạt và chế biến thực phẩm, tránh sử dụng nước chưa được xử lý.
• Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi tiếp xúc với đất, cát hoặc vật nuôi.
• Giữ gìn vệ sinh môi trường sống, không phóng uế bừa bãi; xử lý phân và rác thải đúng quy định.
• Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với đất, bùn ở khu vực có nguy cơ ô nhiễm; nên mang găng tay hoặc giày dép khi làm vườn, lao động ngoài trời.
• Quản lý và chăm sóc vật nuôi hợp vệ sinh, tẩy giun định kỳ cho chó, mèo; hạn chế để vật nuôi tiếp xúc với khu vực chế biến thực phẩm.
• Tẩy giun định kỳ theo khuyến cáo của ngành y tế, đặc biệt đối với trẻ em và những người có nguy cơ cao.
• Đi khám và thực hiện xét nghiệm khi có các dấu hiệu nghi ngờ nhiễm ký sinh trùng như ngứa da kéo dài, dị ứng tái phát, rối loạn tiêu hóa, tăng bạch cầu ái toan… hoặc khi có yếu tố nguy cơ tiếp xúc với nguồn lây.
Việc thực hiện tốt các biện pháp vệ sinh cá nhân, an toàn thực phẩm và quản lý vật nuôi là những yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ nhiễm ký sinh trùng, góp phần bảo vệ sức khỏe cho bản thân và cộng đồng.
